Do 85 minuty Anglia była o krok od finału mistrzostw świata. Prowadziła, broniła się z ogromną determinacją, a Jordan Pickford zatrzymywał kolejne próby Argentyńczyków. Wtedy jednak Lionel Messi przejął kontrolę nad najważniejszymi momentami spotkania. Dwa podania kapitana zamieniły się w dwa gole, a Argentyna po dramatycznym zwycięstwie 2:1 awansowała do drugiego z rzędu finału mundialu.
Nie był to mecz, w którym Messi dominował poprzez bramki, serię efektownych dryblingów czy nieustanne pojedynki z obrońcami. Jego wpływ miał bardziej wyrafinowany charakter. Przez większość spotkania szukał przestrzeni, regulował tempo argentyńskich ataków i cierpliwie przesuwał ciężar gry. Gdy Anglia była już blisko przetrwania naporu, dwukrotnie dostrzegł rozwiązania niewidoczne dla pozostałych zawodników.
Najpierw odnalazł Enzo Fernándeza przed polem karnym. Chwilę później, już w doliczonym czasie, posłał dokładną piłkę do Lautaro Martíneza. W ciągu kilku minut Argentyna przeszła drogę od widma odpadnięcia do awansu do finału. Messi nie strzelił gola, ale ponownie rozstrzygnął najważniejszy mecz turnieju.
Pierwsza połowa bez ryzyka i niemal bez futbolu
Półfinał na Mercedes-Benz Stadium rozpoczął się znacznie ostrożniej, niż można było oczekiwać po spotkaniu dwóch tak silnych reprezentacji. Obie drużyny ustawiły się kompaktowo, zabezpieczały środek boiska i unikały ryzyka podczas wyprowadzania piłki.
Pierwsze 30 minut nie przyniosło ani jednego strzału. Był to pierwszy taki przypadek w meczu mistrzostw świata od początku prowadzenia szczegółowych statystyk w 1966 roku. Do przerwy żadna z drużyn nie oddała celnego uderzenia, a łączna wartość oczekiwanych goli wyniosła zaledwie 0,08 xG.
Anglia miała niewielką przewagę pod względem jakości stworzonych sytuacji, ale wynik 0,05 do 0,03 xG najlepiej pokazywał, jak mało działo się pod obiema bramkami. Zespół Thomasa Tuchela czekał na moment do szybkiego ataku. Argentyna długo utrzymywała się przy piłce, jednak nie potrafiła przyspieszyć gry pomiędzy liniami rywala.
Messi często cofał się po piłkę, próbował uruchamiać zawodników ustawionych szerzej i szukał możliwości zagrania za angielską linię pomocy. Anglicy byli jednak dobrze zorganizowani, ograniczali mu przestrzeń przed polem karnym i zmuszali Argentynę do ataków z bocznych sektorów.
Pierwsza połowa była bardziej taktycznym przeciąganiem liny niż widowiskiem odpowiadającym randze półfinału mundialu.
Anglia wykorzystała swój moment
Po przerwie spotkanie natychmiast nabrało tempa. Argentyna zaczęła grać wyżej, a Julián Álvarez dwukrotnie próbował zaskoczyć Pickforda. Angielski bramkarz pozostawał jednak czujny.
W 55. minucie to Anglia przeprowadziła akcję, na którą czekała od początku meczu. Po odzyskaniu piłki Declan Rice uruchomił Morgana Rogersa, a ten posłał dokładne podanie wzdłuż pola karnego. Anthony Gordon wszedł w odpowiednim momencie i pewnym strzałem dał Anglikom prowadzenie.
Była to akcja charakterystyczna dla całego angielskiego planu: szybkie przejście z obrony do ataku, wykorzystanie wolnej przestrzeni i zakończenie akcji bez zbędnego konstruowania ataku pozycyjnego.
Po zdobyciu bramki Anglicy wycofali się jednak zbyt głęboko. Zamiast szukać drugiego trafienia, skoncentrowali się na ochronie własnego pola karnego. Z każdą kolejną minutą coraz trudniej było im utrzymać piłkę, a Harry Kane pozostawał odcięty od podań.
Argentyna przejęła pełną kontrolę nad terytorium. Jej ataki nie zawsze były płynne, ale nacisk stawał się coraz większy. Piłka regularnie wracała w okolice pola karnego Pickforda, a Anglicy musieli bronić kolejnych dośrodkowań, drugich piłek i uderzeń z dystansu.
Zmiany Scaloniego zamknęły Anglię we własnym polu karnym
Kluczowy dla przebiegu spotkania okazał się fragment po zmianach dokonanych przez Lionela Scaloniego. Wprowadzenie Rodrigo De Paula, Gonzalo Montiela i Nicolása Otamendiego pozwoliło Argentynie przesunąć się jeszcze wyżej.
De Paul wniósł większą agresję w rozegraniu, szybsze podania do przodu i jakość dośrodkowań. Montiel zapewniał szerokość i regularnie pojawiał się wysoko po prawej stronie. Otamendi pomagał zabezpieczać przestrzeń za pomocnikami, dzięki czemu Argentyńczycy mogli niemal bez przerwy ponawiać ataki.
Anglia coraz częściej broniła całym zespołem w pobliżu własnej szesnastki. Pickford odbił groźne uderzenie głową Nico Gonzáleza, Enzo Fernández sprawdzał go strzałami z dystansu, a Alexis Mac Allister trafił w słupek po znakomitym dośrodkowaniu De Paula.
Zespół Tuchela pozostawał niezwykle ofiarny, ale stracił możliwość kontrolowania meczu. Angielscy obrońcy wygrywali wiele pojedynków w powietrzu i przez długi czas skutecznie czyścili pole karne. Problem polegał na tym, że po wybiciu piłki nie było komu jej utrzymać. Kolejne ataki Argentyny następowały niemal natychmiast.
W całym meczu Anglicy wykonali aż 29 skutecznych wybić i dziewięć przechwytów. Wygrali również 55 procent pojedynków powietrznych. Te liczby świadczą o dobrej organizacji defensywnej, ale jednocześnie pokazują, jak długo znajdowali się pod presją.
Messi czekał na właściwy moment
Statystycznie Messi rozegrał spotkanie bardzo charakterystyczne dla późnego etapu swojej kariery. Nie próbował uczestniczyć w każdej akcji i nie szukał pojedynków za wszelką cenę. Koncentrował się na wyborze momentu, w którym jego zagranie mogło przynieść największą korzyść.
Kapitan Argentyny zakończył spotkanie z dwoma asystami, czterema kluczowymi podaniami oraz dwiema stworzonymi dużymi szansami. Jego wartość oczekiwanych asyst wyniosła 0,76 xA i była najwyższa spośród wszystkich zawodników uczestniczących w półfinale.
Messi zaliczył 94 kontakty z piłką i wykonał 54 podania, z których 43 dotarły do adresatów. Na połowie Anglii zanotował 35 celnych podań na 45 prób. Podejmował więc znacznie większe ryzyko w najbardziej zagęszczonych strefach boiska, gdzie jedno dokładne zagranie mogło otworzyć drogę do bramki.
Próbował również dziewięciu dośrodkowań, z których trzy były celne. Ta statystyka okazała się szczególnie istotna, ponieważ właśnie po jego zagraniu z bocznego sektora Lautaro Martínez zdobył zwycięską bramkę.
Messi przebiegł z piłką łącznie około 254 metrów, wykonał 36 prowadzeń oraz dziewięć udanych dryblingów na 11 prób. Wygrał 12 pojedynków i dwukrotnie stworzył partnerom sytuacje określane jako duże szanse bramkowe.
Sam pod bramką Anglii był niemal nieobecny. Oddał tylko jeden strzał, który został zablokowany, a jego indywidualne xG wyniosło zaledwie 0,01. Nie potrzebował jednak pozycji strzeleckich, aby stać się najważniejszym zawodnikiem półfinału.
Jego zadaniem było nie tyle wykończenie akcji, ile dostarczenie ostatniego podania. W decydujących minutach wykonał je dwukrotnie.
Enzo Fernández rozpoczął argentyńską rewolucję
Wyrównująca bramka padła w 85. minucie. Messi otrzymał piłkę w pobliżu prawej strony pola karnego, przyciągnął uwagę angielskich zawodników i dostrzegł niepilnowanego Enzo Fernándeza. Pomocnik Chelsea miał czas, aby przygotować sobie uderzenie i precyzyjnie skierował piłkę w dalszy róg.
Była to nagroda za bardzo dobre spotkanie Fernándeza. Argentyńczyk oddał cztery strzały i zakończył mecz z imponującą skutecznością podań. Spośród 84 zagrań aż 82 dotarły do partnerów. Pomimo coraz większej presji i konieczności przyspieszania akcji zachował niemal perfekcyjną dokładność.
Fernández nie tylko odpowiadał za dystrybucję piłki. Regularnie pojawiał się przed polem karnym i szukał uderzeń z drugiej linii. W pierwszej połowie posłał piłkę nad poprzeczką, a po przerwie zmusił Pickforda do kolejnej interwencji. Gdy otrzymał najlepszą okazję, zachował spokój.
Wyrównanie całkowicie zmieniło atmosferę spotkania. Argentyna nie zamierzała czekać na dogrywkę. Anglia natomiast sprawiała wrażenie zespołu, który nagle utracił pewność wynikającą z prowadzenia.
Dwie minuty doliczonego czasu, które przeszły do historii
Decydująca akcja rozpoczęła się po kolejnym ataku Argentyńczyków. Mac Allister uderzył w słupek, a piłka wróciła do zespołu Scaloniego. Messi otrzymał ją po prawej stronie i natychmiast ocenił ustawienie obrońców.
Nie próbował strzelać. Nie szukał efektownego dryblingu. Podniósł głowę i posłał miękkie, precyzyjne dośrodkowanie w pole karne. Lautaro Martínez wykorzystał brak zdecydowania angielskiej defensywy i uderzeniem głową pokonał Pickforda.
Była 92. minuta. Argentyńscy zawodnicy ruszyli w stronę narożnika, ławka rezerwowych wbiegła na murawę, a trybuny zajmowane przez kibiców mistrzów świata eksplodowały.
Pickford przez większość wieczoru utrzymywał Anglię w grze. Zanotował trzy interwencje, w tym dwie przy uderzeniach zakwalifikowanych jako duże szanse. Przy zwycięskim golu znalazł się jednak w trudnej sytuacji. Zawahał się przy wyjściu, a dokładność dośrodkowania Messiego pozwoliła Lautaro zaatakować piłkę z dogodnej pozycji.
Napastnik Interu oddał w całym spotkaniu tylko jeden strzał. Wystarczyło to do zdobycia bramki dającej Argentynie finał mistrzostw świata.
Statystyki potwierdziły przewagę Argentyny
Końcowy wynik był dramatyczny, ale nie przypadkowy. Argentyna wypracowała wyraźną przewagę praktycznie we wszystkich najważniejszych parametrach ofensywnych.
Mistrzowie świata utrzymywali się przy piłce przez 64 procent czasu gry. Wykonali 590 podań przy 324 podaniach Anglii. Ich skuteczność wyniosła 91 procent, podczas gdy gospodarze półfinału zakończyli spotkanie z dokładnością na poziomie 84 procent.
Argentyna oddała 15 strzałów, z których pięć było celnych. Anglia odpowiedziała pięcioma próbami i dwoma uderzeniami w światło bramki. Różnica była szczególnie widoczna w polu karnym. Argentyńczycy oddali z jego wnętrza siedem strzałów, a Anglicy tylko dwa.
Wartość oczekiwanych goli wyniosła około 1,8 xG dla Argentyny i 0,5 xG dla Anglii. Drużyna Scaloniego stworzyła trzy duże okazje, rywale tylko jedną. Miała również 28 kontaktów z piłką w polu karnym przeciwnika, podczas gdy Anglia zanotowała ich zaledwie siedem.
Równie wymowna była liczba rzutów rożnych. Argentyna wykonała ich sześć, Anglia tylko jeden. Przewaga mistrzów świata nie ograniczała się więc do posiadania piłki na bezpiecznych obszarach. Argentyńczycy regularnie przenosili grę pod bramkę Pickforda i zmuszali rywali do głębokiej obrony.
Ogromna różnica pojawiła się również w skuteczności dryblingów. Argentyna wygrała 12 z 15 prób, osiągając 80-procentową skuteczność. Anglicy wykonali osiem udanych dryblingów przy 19 próbach, co dało zaledwie 42 procent. Zawodnicy Scaloniego znacznie częściej mijali pierwszą linię nacisku i dzięki temu utrzymywali ciągłość ataków.
Anglia obroniła wiele, ale nie potrafiła odsunąć gry od własnej bramki
Plan Anglików funkcjonował przez większą część meczu. Drużyna była zdyscyplinowana, zwarta i skutecznie broniła centralnych sektorów. Elliot Anderson wygrał 12 pojedynków i wykonał 43 celne podania na 53 próby. Declan Rice zanotował dwa kluczowe podania, a Morgan Rogers asystował przy golu Gordona.
Problemem nie była wyłącznie obrona. Anglia po objęciu prowadzenia straciła możliwość wyprowadzania kontrataków i coraz rzadziej utrzymywała piłkę na połowie przeciwnika. Kane został zepchnięty do pracy bez futbolówki, a skrzydłowi musieli koncentrować się na wspieraniu bocznych obrońców.
Późne wejścia Marcusa Rashforda i Ivana Toneya nie odwróciły przebiegu spotkania. Anglicy byli już wówczas zamknięci we własnej strefie obronnej, a po wyrównaniu nie potrafili na nowo podnieść intensywności.
Porażka była szczególnie bolesna, ponieważ przez pół godziny drugiej połowy wydawało się, że Anglia skutecznie realizuje scenariusz prowadzący do finału. Ostatecznie zabrakło jej jednak kontroli nad piłką oraz umiejętności zatrzymania kolejnych fal argentyńskich ataków.
Bronić można bardzo długo, lecz przeciwko Messiemu nie można pozwolić sobie nawet na dwa momenty braku koncentracji.
Messi nie musiał strzelać, aby zdecydować o awansie
Występ Messiego w Atlancie był demonstracją tego, jak bardzo zmienił się jego futbol. Nie opiera się już wyłącznie na przyspieszeniu, dryblingu czy seryjnym zdobywaniu bramek. Coraz częściej rozstrzyga spotkania poprzez interpretację przestrzeni, cierpliwość i jakość ostatniego podania.
Jego 33 straty posiadania pokazują, że nie wszystkie próby były udane. Messi podejmował jednak ryzyko tam, gdzie mogło ono przynieść największą wartość. Dośrodkowywał, zagrywał pomiędzy liniami i próbował otwierać skomasowaną obronę Anglii. Przy takiej roli nieuniknione są niecelne podania. Najważniejsze, że dwie udane próby zakończyły się bramkami.
Ocena 8,0 w Sofascore, dwie asysty, cztery kluczowe podania, dwie duże okazje stworzone i najwyższy w meczu współczynnik xA stanowią statystyczne potwierdzenie jego wpływu. Jeszcze bardziej znaczący jest jednak moment, w którym te liczby powstały.
Obie asysty zanotował wtedy, gdy Argentyna przegrywała, a do końca pozostawało zaledwie kilka minut. W takich okolicznościach zwykle decydują emocje, chaos i pojedyncze błędy. Messi dwukrotnie odpowiedział na presję precyzją.
Argentyna ponownie zagra o najważniejsze trofeum
Argentyna awansowała do drugiego kolejnego finału mistrzostw świata i stanie przed szansą obrony tytułu. Jej rywalem będzie Hiszpania, która w drugim półfinale pokonała Francję.
Zespół Scaloniego nie rozegrał perfekcyjnego meczu. Pierwsza połowa była zbyt wolna, atak przez długi czas pozostawał przewidywalny, a po stracie bramki Argentyna znalazła się w bardzo trudnym położeniu. Po raz kolejny pokazała jednak cechę, która definiuje jej obecne pokolenie: zdolność do przetrwania kryzysu.
Enzo Fernández dał mistrzom świata wyrównanie, Lautaro Martínez zdobył zwycięską bramkę, a rezerwowi podnieśli intensywność gry. Nad wszystkim unosił się jednak wpływ Messiego.
Kapitan Argentyny nie potrzebował wielu okazji. Nie potrzebował gola ani spektakularnego indywidualnego rajdu. Wystarczyły mu dwa momenty i dwa podania, aby odwrócić półfinał mistrzostw świata.
Anglia była o kilka minut od finału. Później Messi podniósł głowę i zobaczył drogę, której nie dostrzegł nikt inny.
