Na Estádio da Luz długo pachniało scenariuszem „zabójczej” kontry i chłodnej kontroli w wykonaniu FC Porto. Po 45 minutach goście prowadzili 2:0, a 17-letni Oskar Pietuszewski, w swoim stylu, na odwadze i dryblingu dopisał do klasyku akcję, którą Portugalia będzie przewijać jeszcze tygodniami. Tyle że w drugiej połowie Benfica podkręciła tempo, zmieniła akcenty w pressingu i doczekała się wyrównania niemal równo z ostatnim gwizdkiem, 2:2.
Pierwsza połowa: Porto punktuje błędy, Benfica ma piłkę, ale nie ma spokoju
Mourinho ustawił Benfikę w 4-2-3-1, Porto wyszło w 4-3-3. Na papierze gospodarze mieli narzędzia, by narzucić rytm – i faktycznie to oni częściej byli przy piłce (59% posiadania, 442 podania przy 314 Porto). Problem w tym, że posiadanie długo było nieefektywne. Dużo obiegania, mało klarownych momentów w polu karnym, a każde niedokładne zagranie kończyło się alarmem.
10. minuta, 0:1 – Victor Froholdt. Porto weszło w mecz bez kompleksów. Wykorzystało pierwsze pęknięcie w organizacji Benfiki i szybko zadało cios, ustawiając sobie dalszą część połowy pod plan: niżej bronić, a po odbiorze natychmiast szukać przestrzeni za plecami bocznych obrońców.
W dalszej części pierwszej połowy Benfica próbowała przyspieszać po swojej lewej stronie, ale Porto dobrze czytało momenty wejścia w pojedynki (łącznie 23 wślizgi przy 20 Benfiki) i co kluczowe, nie bało się przerywać akcji faulem. Statystyka kartek mówi sama za siebie: 6 żółtych dla Porto (Benfica – 2). To był sygnał, że goście woleli brzydki reset niż bieganie za plecy.
40. minuta, 0:2 – Oskar Pietuszewski. Akcja, o której piszą portugalskie media, miała w sobie wszystko: timing, bezczelność i wykończenie. Pietuszewski ruszył z lewej strony, wszedł w pojedynek i ograł doświadczonego stopera, dosłownie wkręcając go w murawę. Ten upadł a Oskar w praktyce wygrał metr, którego w takim meczu zazwyczaj nie dostaje się za darmo. Strzał lewą nogą domknął robotę.
Co ważne, to nie był gol „znikąd”. Według danych meczowych xG Pietuszewskiego wyniosło 0,77 (xGOT 0,60), czyli sytuacja miała wysokie prawdopodobieństwo bramki, ale trzeba ją jeszcze dowieźć technicznie i mentalnie, a z tym 17-latek nie miał problemu. W 64 minutach gry zebrał 29 kontaktów z piłką, zanotował 3 próby dryblingu (2 udane) i aż 8 przeniesień piłki (3 progresywne). Innymi słowy, Porto miało w nim stały „wyłącznik pressingu”, zawodnika, który potrafi wziąć ryzyko na siebie.
Druga połowa: Benfica dokręca śrubę, a Porto traci tlen na wyjściach
Po przerwie obraz był coraz bardziej jednostronny. Benfica przejęła inicjatywę nie tylko optycznie, ale i w jakości ataków. 37 kontaktów w polu karnym rywala (Porto – 19), 8 rzutów rożnych (Porto – 2), a do tego seria akcji, po których piłka wracała pod pole karne gości. Zaczęło się oblężenie.
Warto zatrzymać się przy statystyce strzałów, bo ona dobrze opisuje mecz jako całość. Benfica oddała 20 strzałów, Porto 14, ale celnych było tyle samo: 6 do 6. Różnica tkwiła w tym, kiedy i jakiej jakości były to uderzenia. Porto w pierwszej połowie miało momenty klarowniejsze, Benfica po przerwie, większą liczbę ponowień, dobić i drugich piłek.
69. minuta, 1:2 – Andreas Schjelderup. Gol kontaktowy był konsekwencją rosnącego naporu. Benfica coraz częściej wygrywała pojedynki blisko bramki, szybciej zbierała odbite piłki i dłużej utrzymywała presję w ostatnich 30 metrach. Porto zaczęło bronić pole karne tłokiem, ale im dłużej trwał ten stan, tym więcej było sytuacji „na raty”.
I tu dochodzimy do jednego z kluczowych momentów zarządzania meczem. Zmiana Pietuszewskiego w 64. minucie. Trudno sprowadzić wszystko do jednego nazwiska, ale liczby podpowiadają, co Porto straciło po zejściu Polaka. To on dawał wyjście z pressingu (przeniesienia, progresywny dystans 90,4 m, najdłuższe progresywne przeniesienie 42,7 m), a bez niego Porto rzadziej potrafiło utrzymać piłkę z przodu i ukłuć, by schłodzić stadion. Benfica mogła więc bezkarniej przesuwać ciężar gry coraz wyżej.
89. minuta, 2:2 – Leandro Barreiro. Benfica dopięła pogoń w końcówce, gdy Porto było już w trybie czystego przetrwania. To był mecz, w którym detale w polu karnym, ustawienie do dobitki, czas reakcji na drugą piłkę ważyły jak złoto. I właśnie taki detal przyniósł wyrównanie.
xG kontra wynik i „sprawiedliwość” remisu
Najciekawszy wniosek płynie z metryk jakości sytuacji:
- xG: Benfica 1,30 – Porto 2,14
- Strzały celne: 6–6
- Duże okazje: 2–2
To ważne, bo pokazuje paradoks tego spotkania. Benfica częściej atakowała i częściej strzelała, ale Porto wytworzyło sytuacje jakościowo lepsze. Remis jest więc emocjonalnie „zasłużony” za pogoń gospodarzy, ale czysto liczbowo Porto ma prawo czuć niedosyt.
Da się to też opisać wskaźnikiem expected points (xP), czyli „oczekiwanych punktów” wynikających z xG (w uproszczonym modelu probabilistycznym): przy takim rozkładzie jakości sytuacji Porto wychodziłoby na ok. 1,9 punktu, a Benfica na ok. 0,9. Innymi słowy: z perspektywy jakości okazji to Benfica bardziej skorzystała na remisie, choć oczywiście futbol nie rozlicza tabeli xG, tylko gole.
Pietuszewski bez kompleksów
Portugalskie komentarze o „nowicjuszu z Polski” i zachwyty nad akcją bramkową łatwo podkręcić do poziomu fajerwerków. Warto jednak spojrzeć chłodniej i tu znów pomagają liczby.
Pietuszewski w klasyku:
- 1 gol, 64 minuty, ocena 8,0
- 2 strzały (1 celny), xG 0,77
- 2 udane dryblingi, 8 przeniesień piłki
- w obronie: 4 wślizgi (3 udane), 7 wygranych pojedynków z 12
To profil skrzydłowego, który nie tylko czaruje, ale też pracuje w fazie bez piłki. Owszem, miał też koszt ryzyka (m.in. 11 strat posiadania), ale to naturalna cena gracza, który ma dawać nieprzewidywalność, a nie bezpieczny recykling podań.
Polskie FC Porto
W cieniu fajerwerków Pietuszewskiego solidny, momentami wręcz roboczy mecz zagrał też polski duet stoperów FC Porto – Jan Bednarek i Jakub Kiwior, obaj w wyjściowej jedenastce. Do przerwy ich praca była jednym z fundamentów prowadzenia 2:0: Bednarek czyścił pole karne w powietrzu i ustawiał linię przy dośrodkowaniach, a Kiwior, grając po lewej stronie, dobrze zabezpieczał półprzestrzeń i asekurował wyjścia bocznego obrońcy, dzięki czemu Benfica długo krążyła z piłką, ale bez „czystych” wejść w środek. Po zmianie stron obaj zostali jednak wciągnięci w coraz głębszą obronę: przy 37 kontaktach Benfiki w polu karnym i serii stałych fragmentów (m.in. 8 rożnych) Porto broniło już głównie reaktywnie, a każda druga piłka wracała pod ich szesnastkę. W końcówce – gdy zmęczenie i napór gospodarzy zrobiły swoje – nawet poprawna organizacja nie wystarczyła, by utrzymać wynik do końca.
Benfica z charakterem, Porto z argumentami
Benfica wróciła do meczu dzięki intensywności po przerwie i temu, że potrafiła zamienić posiadanie na realną presję w polu karnym. Porto natomiast pokazało, że na Da Luz da się przetrwać, a nawet powinno się wyjechać z czymś więcej bo xG i jakość momentów po ich stronie to mocny argument.
Remis 2:2 zostawia obie drużyny z innym smakiem. Benfica z dumą za pościg, Porto z poczuciem, że wypuściło z rąk mecz, który miało ustawiony pod swoje warunki. A na marginesie polski akcent, z Pietuszewskim na czele, dodał temu klasykowi dodatkowego wymiaru, nie tylko medialnego, ale zwyczajnie piłkarskiego.
SL Benfica – FC Porto 2:2 (0:2)
Gole: Schjelderup 69’, Barreiro 89’ – Froholdt 10’, Pietuszewski 40’
autor: Tomasz Sawczak / Dziennik Piłkarski
