Hiszpania awansowała do półfinału mistrzostw świata po zwycięstwie 2:1 nad Belgią, ale sam rezultat może prowadzić do błędnych wniosków. To nie było wyrównane spotkanie, w którym obie drużyny stworzyły podobną liczbę okazji, a o wszystkim zdecydował przypadek. Belgowie długo utrzymywali się w grze dzięki dyscyplinie, skuteczności i interwencjom Thibauta Courtoisa, jednak niemal wszystkie najważniejsze wskaźniki były zdecydowanie po stronie Hiszpanii.
La Roja miała 68 procent posiadania piłki, oddała 17 strzałów przy zaledwie pięciu Belgii, wygrała 8:2 w uderzeniach celnych i wykonała ponad dwa razy więcej podań – 665 wobec 314. Różnica była widoczna również w jakości konstruowania akcji: Hiszpanie zanotowali 598 celnych podań i 90-procentową skuteczność, podczas gdy Belgia skończyła mecz z 244 dokładnymi podaniami oraz skutecznością na poziomie 78 procent.
Jeszcze mocniej przewagę Hiszpanii pokazują liczby dotyczące zajmowania przestrzeni. Zespół Luisa de la Fuente zanotował 41 kontaktów z piłką w polu karnym przeciwnika, Belgia tylko 11. Hiszpanie aż 64 razy wchodzili z piłką do tercji ataku, Belgowie zrobili to 33 razy. W zależności od dostawcy danych Hiszpania wygenerowała około 1,96–2,1 xG, a Belgia zaledwie 0,34–0,4. Była to więc przewaga nie tylko w posiadaniu, ale również w liczbie i jakości sytuacji.
Rodri zamienił mecz w grę na warunkach Hiszpanii
Najważniejszym piłkarzem w strukturze Hiszpanii ponownie był Rodri. Pomocnik zaliczył 118 kontaktów z piłką i wykonał 104 podania, z których aż 98 dotarło do adresata. Do tego dołożył sześć celnych długich podań na siedem prób oraz dwa podania otwierające drogę do strzału.
Te liczby wyjaśniają, dlaczego belgijski pressing rzadko przynosił oczekiwane rezultaty. Rodri nie ograniczał się do bezpiecznej wymiany podań między środkowymi obrońcami. Gdy Belgowie przesuwali formację wyżej, Hiszpan potrafił jednym dłuższym zagraniem przenieść ciężar akcji na skrzydło. Kiedy rywale cofali się pod własne pole karne, cierpliwie utrzymywał piłkę i rozpoczynał kolejne ataki.
Jego rola była tym ważniejsza, że Belgia próbowała zamknąć centralne sektory i zmuszać Hiszpanię do gry na zewnątrz. Problem polegał na tym, że Rodri praktycznie nie popełniał błędów technicznych. Hiszpania mogła więc ponawiać ataki bez narażania się na otwarte kontry. Ocena 7,7 w Sofascore nie wynikała z jednego efektownego zagrania, ale z kontroli całego rytmu meczu.
Dani Olmo pomógł rozmontować belgijski blok
Drugim kluczowym elementem był Dani Olmo. Zaliczył 41 celnych podań na 42 próby, wygrał pięć z sześciu pojedynków i odzyskał piłkę pięć razy. Do tego przeprowadził dwa skuteczne dryblingi w trzech próbach.
Olmo poruszał się między belgijską linią pomocy a obroną, zmuszając rywali do podejmowania niewygodnych decyzji. Gdy podchodził do niego jeden z defensywnych pomocników, tworzyło się miejsce dla Rodriego lub Fabiána Ruiza. Jeżeli Belgowie pozostawali w ustawieniu, Olmo mógł swobodnie przyjmować piłkę przed polem karnym i odwracać się w kierunku bramki.
To właśnie po jego uderzeniu i odbiciu piłki przez Courtoisa Fabián Ruiz zdobył pierwszą bramkę. Cała akcja była dobrym podsumowaniem hiszpańskiego planu: Lamine Yamal rozpoczął przyspieszenie po prawej stronie, Pedro Porro zaatakował wolną przestrzeń, a Olmo pojawił się w centralnej strefie pola karnego. Fabián zebrał odbitą piłkę i wyprowadził Hiszpanię na prowadzenie w 30. minucie.
Fabián zamiast Pedriego – odważna decyzja de la Fuente
Pozostawienie Pedriego na ławce było jedną z najważniejszych decyzji przedmeczowych. De la Fuente postawił na Fabiána Ruiza, chcąc uzyskać większą fizyczność, więcej wejść w pole karne i większą bezpośredniość.
Fabián dobrze uzupełniał Rodriego i Olmo. Rodri zabezpieczał środek, Olmo pojawiał się między liniami, natomiast Fabián mógł rozpoczynać akcje nieco niżej, a następnie wbiegać w wolne sektory. Jego bramka nie była więc przypadkowym pojawieniem się przy odbitej piłce, lecz konsekwencją roli, jaką otrzymał.
Hiszpania pokazała przy tym, że jej środek pola nie musi opierać się na jednym nienaruszalnym zestawieniu. Pedri wszedł po przerwie, gdy potrzebna była jeszcze większa kontrola w ciasnych sektorach. Fabián wcześniej nadał grze więcej dynamiki. De la Fuente wykorzystał więc dwóch różnych pomocników do realizacji dwóch różnych zadań. Hiszpańskie media również zwracały uwagę, że zestaw Rodri–Fabián–Olmo oferował większą wertykalność i obecność pod bramką niż ustawienie z Pedrim od pierwszej minuty.
Belgia miała jeden plan – przetrwać i uderzyć po przejściu
Belgowie przez większość meczu bronili niżej i znacznie rzadziej utrzymywali się przy piłce. Statystyki defensywne pokazują, ile pracy musieli wykonać: 39 odbiorów, dziewięć przechwytów i 34 wybicia. Do tego popełnili 18 fauli. Nie było to spokojne kontrolowanie przestrzeni, lecz ciągłe gaszenie kolejnych hiszpańskich ataków.
Największym zagrożeniem pozostawał Jérémy Doku. Belg nie musiał regularnie uczestniczyć w budowaniu akcji. Jego zadaniem było otrzymywanie piłki po odbiorze i natychmiastowe atakowanie rozciągniętej defensywy. Dzięki szybkości Doku Belgowie mogli przejść spod własnego pola karnego do strefy ataku bez wykonywania wielu podań.
Tak powstała bramka na 1:1. Doku napędził akcję, Kevin De Bruyne szybko zagrał do Timothy’ego Castagne’a, a jego dośrodkowanie wykorzystał Charles De Ketelaere. Napastnik wygrał pozycję z Pau Cubarsím i strzałem głową zakończył rekordową serię 650 minut Unaia Simóna bez straconego gola na mundialach.
Była to niemal modelowa belgijska akcja: minimum kontaktów, szybka zmiana strony i atak na pole karne, zanim Hiszpania zdążyła odbudować ustawienie. Belgia nie mogła rywalizować z Hiszpanią liczbą sytuacji, dlatego próbowała maksymalizować wartość pojedynczych przejść do ataku.
Powietrze było jedyną strefą, w której Belgia miała przewagę
Interesujący wniosek płynie ze statystyki pojedynków powietrznych. Belgowie wygrali 12 z 19 takich starć, czyli 63 procent. Hiszpania zwyciężyła tylko siedem razy.
Nieprzypadkowo właśnie po dośrodkowaniu i strzale głową padła jedyna bramka Belgii. W grze po ziemi Hiszpanie mieli więcej jakości technicznej i lepiej zarządzali przestrzenią. W powietrzu Belgowie dysponowali większą siłą, wzrostem oraz napastnikami zdolnymi do atakowania dośrodkowań.
To również istotne ostrzeżenie przed półfinałem z Francją. Jeżeli rywal zdoła ominąć hiszpański pressing i dostarczyć piłkę w boczne sektory, La Roja może mieć problemy przy dośrodkowaniach oraz drugich piłkach. Belgia nie potrafiła robić tego wystarczająco często, ale pokazała potencjalny kierunek ataku.
Courtois utrzymał Belgię w meczu, jego zejście wszystko zmieniło
Belgijska strategia mogła działać tak długo, jak świetnie spisywał się Courtois. Bramkarz zanotował cztery interwencje przed zejściem z boiska, zatrzymując między innymi próby Lamine’a Yamala i Mikela Oyarzabala. Łącznie belgijscy bramkarze wykonali sześć obron.
Courtois doznał urazu mięśniowego po dalekim wybiciu i w 71. minucie został zastąpiony przez Senne’a Lammensa. Dla rezerwowego był to pierwszy występ na mistrzostwach świata. W końcówce nie zdołał utrzymać uderzenia Pau Cubarsíego, a Mikel Merino natychmiast wykorzystał odbitą piłkę.
Nie oznacza to, że Belgia przegrała wyłącznie przez błąd bramkarza. Uderzenie Cubarsíego było kolejnym efektem długiego okresu hiszpańskiego naporu, a Merino zachował się dokładnie tak, jak powinien zachować się zawodnik wchodzący na końcówkę – ruszył za strzałem i przewidział możliwość odbicia piłki. Błąd Lammensa był bezpośrednią przyczyną gola, ale został wymuszony przez presję zespołu, który oddał osiem celnych strzałów.
Merino został symbolem siły hiszpańskiej ławki
Merino pojawił się na boisku w 86. minucie i niespełna dwie minuty później zdobył zwycięską bramkę. Był to jego drugi kontakt z piłką. Wcześniej przesądził również o zwycięstwie nad Portugalią, a jeszcze podczas Euro 2024 strzelił decydującego gola w dogrywce przeciwko Niemcom.
To już trzeci przypadek, gdy Merino jako rezerwowy zdobył późną bramkę na wagę zwycięstwa w meczu fazy pucharowej pod wodzą de la Fuente. Nie jest klasycznym rezerwowym napastnikiem. Hiszpan daje jednak wzrost, siłę, zdolność do zbierania drugich piłek oraz instynkt do wchodzenia w pole karne w odpowiednim momencie.
De la Fuente wygrał więc ten mecz również ławką. Fabián, niespodziewanie wystawiony w podstawowym składzie, zdobył pierwszą bramkę. Merino, wprowadzony na ostatnie minuty, zdobył drugą. To dowód, że Hiszpania nie jest uzależniona wyłącznie od największych nazwisk ani od jednego scenariusza taktycznego.
Wynik był wyrównany, przebieg meczu już nie
Belgii należy oddać, że przez długi czas realizowała trudny plan. Zespół nie rozsypał się pod naporem, wykorzystał jedną z nielicznych sytuacji i do ostatnich sekund zachował szansę na dogrywkę. W doliczonym czasie Romelu Lukaku stworzył zagrożenie, a Aymeric Laporte musiał ratować Hiszpanię efektowną interwencją.
Jednocześnie statystyczny obraz pozostaje jednoznaczny:
68–32 procent w posiadaniu piłki, 17–5 w strzałach, 8–2 w uderzeniach celnych, 41–11 w kontaktach w polu karnym i około 2,0–0,35 w xG.
Hiszpania nie wygrała dlatego, że miała szczęście w 88. minucie. Wygrała, ponieważ przez większość spotkania spychała Belgię w okolice własnego pola karnego, cierpliwie ponawiała ataki i nie pozwalała rywalowi regularnie wychodzić z kontrami. Późny gol był dramatyczny, ale przewaga, która do niego doprowadziła, była systematyczna.
La Roja awansowała do pierwszego mundialowego półfinału od mistrzowskiego turnieju w 2010 roku i przedłużyła serię do 37 kolejnych meczów o stawkę bez porażki. Przeciwko Francji będzie musiała jednak poprawić skuteczność oraz zabezpieczenie po stracie piłki. Belgia udowodniła bowiem, że nawet przy niewielkim posiadaniu i pięciu strzałach można zranić Hiszpanię, jeśli uda się ominąć jej kontrolę środka pola.
